Dzień Teatru Obrzędowego
Teatr Obrzędowy z Niecieczy
Paweł Althamer, Joan Fitzsimmons & Suzan Shutan, Jacek Malinowski

kurator: Marta Wójcicka
współpracownicy: Agnieszka Sural, Igor Gorzkowski
kontakt: 501 784 094, 604 90 22 19

wstęp: 15 zł, 20 zł

sponsorzy: Miasto Stołeczne Warszawa, Fundacja ArtsLink

Folklor, rozumiany abstrakcyjnie, jako suma zbiorowych zachowań i porządków, nie podlega działaniu czasu. Kontynuuje się w następujących po sobie pokoleniach, dając ciągłość kulturze. Folklor jest wypadkową emocji, ludzkich złudzeń co do otaczającego świata, rytuałem opartym na lokalnym micie. Przejawia się w stroju, tańcu, mowie i obrzędzie. Folklor to też oswajanie nieznanego, walka z własnymi duchami i demonami, to konieczny element tożsamości. Folklor zmienia się w zależności od rozwoju cywilizacyjnego. Co współczesne, nowoczesne naturalną koleją rzeczy zamienia się w nowy folklor. Łatwość przemieszczania się, podróżowania, szybkość przekazywania informacji, zanikanie barier mentalnych i kulturowych, rozwój technologii i świadomości, czynniki, które ujednolicają zachowania, ujednolicają codzienne rytuały w skali świata. Rezultatem jest następna, uaktualniona generacja folkloru. Folklor daje artystom złudzenie nieograniczonego źródła inspiracji, punktu, z którego można rozpocząć osobistą analizę lub krytykę rzeczywistości. Jest doskonałym tematem do podjęcia dyskusji o współczesnym człowieku, tak samo jak i oddania czci tym, którzy pielęgnują tradycję.

Na projekt Folklor składa się spektakl grupy Obrzędowego Teatru Wiejskiego z Niecieczy z poczęstunkiem tradycyjnych potraw i projekcje video zrealizowane przez artystów multimedialnych na olbrzymim ekranie w tle. Dziejące się przez kilka godzin wydarzenie jest tak pomyślane, że widz może w nim uczestniczyć czując się uczestnikiem świata "scenicznego" , świata wiejskich wierzeń, obrzędów: po spektaklu będzie weselna zabawa połączona z poczęstunkiem. Widzowie będą mieli szansę "dotknąć" folkloru w jego żywej, zanikającej formie i skonfrontować to odczucie z transpozycją artystyczną, ze współczesnym do niego podejściem. Każdy z artystów bowiem nakręcił film będący opowieścią o jego stosunku do pojęcia folkloru, tradycji, których projekcja będzie wpleciona w akcję sceniczną.

Paweł Althamer - (1965, Warszawa), artysta tworzący w różnych mediach. W roku 1993 ukończył Wydział Rzeźby warszawskiej ASP w pracowni Grzegorza Kowalskiego. Od lat interesują go instalacje, performance, film. Althamer chętnie współpracuje z przypadkowymi ludźmi, wywołuje i bada relacje społeczne. Na projekt Althamera składa się film, o którego realizację artysta poprosił 15 - letnich chłopców. Zadaniem Szymona i Brunona jest nakręcenie filmu o ich kolegach, którzy przesiadują na klatkach schodowych w blokowiskach na Targówku, nie mają zbyt wiele pasji, mają opinię trudnej młodzieży, wandali, ze względu na to, że piszą po ścianach, niszczą, itd. Bohaterowie filmu będą pokazani jako twórcy ludowi, ich sztuka potraktowana jako miejski folklor. Film będzie opowiadał o prostej potrzebie zostawienia po sobie śladów, miejsc "na pamiątkę" w nieskomplikowanej formie wypowiedzi - tu byłem.

Suzan Shutan (1953, East Haven, USA), rzeźbiarka amerykańska. Ukończyła California Institute of the Arts w Los Angeles oraz Wydział Sztuk Wizualnych na Uniwersytecie Rutgers w New Jersey. W swych pracach łączy rysunek, rzeźbę i fotografie z fragmentami wideo. Prezentuje je w niecodziennych kontekstach i przestrzeniach: witrynach sklepowych, windach, korytarzach i pomieszczeniach, do których widz może wejść i stać się częścią instalacji. Otrzymała stypendium z Fundacji Art Matters (Nowy Jork) z Connecticut Commission on the Arts.

Joan Fitzsimmons (1950, Shelton, USA), fotografka amerykańska. Ukończyła School of Fine Arts na Washington University w St. Louis oraz The School of the Art Institute of Chicago. Jej fotografie są efektem subiektywnej percepcji rzeczywistości. Przed wykonaniem zdjęcia tworzy rodzaj prawdopodobieństwa, rodzaj sceny lub przestrzeni, której niewielkie zniekształcenia odbierają realność. Następnie eksperymentując ze skalą i perspektywą wykonuje zdjęcie, które nie daje ostatecznej odpowiedzi na temat widzianego obiektu. Obecnie wykłada fotografię w Norwalk Community College, (Connecticut, USA) oraz na Universytecie Fairfield (CT).

Suzan Shutan i Joan Fitzsimmons otrzymały stypendium ArtsLink na pobyt i realizację projektu w Polsce. Wspólnie, w trakcie pobytu w Polsce (sierpień 2003) zrealizowały rodzaj współczesnej wideo-bajki, opartej na wymianie starych obrzędów na nowe, jaka dokonuje się we współczesnych społeczeństwach wraz z wymianą pokoleń. Ich projekt na temat percepcji nieznanego kraju oprze się na wyrywkowej wiedzy o Polsce, nabytej poprzez media, prasę lub obiegowe opinie, a także na doświadczeniach zdobytych "na żywo". Zjawisko polegające na przechodzeniu zachowań i obyczajów w sferę mitu czy legendy, a także szerszy kontekst etniczny (w tym ginącego folkloru), będzie motywem przewodnim zapisu filmowego, akcentującego uniwersalność procesów kulturowych w świecie.

Jacek Malinowski (1964, Warszawa) w latach 1987-1992 studiował na Wydziale Rzeźby ASP w Warszawie. Po studiach kontynuował naukę w Summer Academy of Fine Arts w Salzburgu oraz w Mason Gross School of the Arts na Uniwersytecie Rutgers w Stanach Zjednoczonych (1995-1999). Tworzy w mediach, takich jak: wideo, fotografia (także komputerowa), rzeźba i instalacja. Jacek Malinowski zrealizuje film video "Po staremu". Idea filmu opiera się na sposobie podkładania głosu w produkcjach filmowych, zwanym dubbingiem. Dzięki dubbingowi aktorzy - cudzoziemcy mówią tekstem przetłumaczonym, ustami innego aktora. Widz może bardziej zidentyfikować się z pokazywaną postacią, gdyż znika bariera językowa. W historii kina znane są przypadki gdy dubbing jakością artystyczną przewyższył oryginał. Film "Po staremu" wykorzystuje metodę dubbingu. Będzie to 10-minutowa opowieść, historia współczesnej dziewczyny, żyjącej w wielkim mieście, w pierwszej dekadzie 21 wieku. Dziewczyna opowie o swojej codzienności: smutkach i radościach charakteryzujących życie w kulturze konsumpcyjnej. Efekt tej prawdy będzie następnie poddany drastycznej próbie poprzez zastąpienie jej naturalnego głosu, głosem osiemdziesięcioletniej staruszki. W finałowej scenie dziewczyna, a raczej jej hipotetyczna prababka-chłopka, zaśpiewa prostą piosenkę ludową.